Zmieniam komunikator. Testuję Matrix.org

Testuję Matrix.org jako zamiennik WhatsAppa, Messengera i Telegrama. Wybór padł na otwarty standard, a nie na aplikację jednej firmy, bo na tym samym protokole administracje Francji, Niemiec i Polski budują komunikatory służbowe.

Matrix działa na zasadzie podobnej do poczty elektronicznej: nie ma właściciela, a serwery różnych operatorów porozumiewają się między sobą. Wiadomości są szyfrowane od końca do końca, więc serwer pośredniczący nie ma dostępu do ich treści, a poziom zabezpieczeń odpowiada temu, który stosuje Signal.

Protokół dopuszcza mostki do innych komunikatorów, co pozwala pisać z jednego klienta do osób korzystających z WhatsAppa, Telegrama czy Discorda, bez namawiania ich do zmiany aplikacji.

Warto wiedzieć, że most musi być uruchomiony jako usługa (proces) na serwerze — nie jest to funkcja wbudowana w klienta ani w sam protokół Matrix. To osobna aplikacja (np. mautrix-telegram, matrix-appservice-discord, matrix-appservice-irc), którą ktoś — zwykle administrator homeservera — musi zainstalować, skonfigurować i utrzymywać jako działający proces obok samego homeservera.

Francuska administracja zbudowała na Matriksie komunikator Tchap, obowiązkowy w urzędach od sierpnia 2025 roku. Bundeswehra korzysta z BwMessengera, zbudowanego na tym samym protokole przez spółkę BWI. Jak podaje opis wdrożenia opublikowany przez Element, komunikator działa od listopada 2020 roku i ma ponad sto tysięcy aktywnych użytkowników. W lipcu 2021 uzyskał certyfikat niemieckiego urzędu BSI, dopuszczający go do informacji o klauzuli VS-NfD, a w grudniu 2023 BWI udostępniła BundesMessengera dla innych niemieckich instytucji publicznych.

Na Matriksie opiera się także komercyjna oferta dla szwedzkiego sektora publicznego — usługę Tele2 Samarbete przedstawiono na konferencji Matrix Conference 2024. W odróżnieniu od Tchapa i BwMessengera nie jest to jednak wdrożenie państwowe, lecz produkt operatora adresowany do instytucji.

W czerwcu 2026 Tchap padł ofiarą włamania. Jak podała francuska administracja cyfrowa, napastnik przejął konto urzędnika i dotarł do danych kontaktowych 73 467 osób — imion, nazwisk, adresów służbowych i przynależności instytucjonalnej. Treść rozmów pozostała niedostępna, bo szyfrowanie zadziałało także przy przejętym koncie. Incydent wyznacza granicę tej technologii, która chroni wiadomości, ale nie chroni przed przejęciem konta.

Ministerstwo Cyfryzacji i NASK ogłosiły mSzyfr, pierwszy polski bezpłatny komunikator, również oparty na Matriksie. Według zapowiedzi ma trafić do administracji publicznej, podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa oraz innych instytucji za zgodą ministra, a rozwiązanie weszło już w fazę testów z pierwszymi użytkownikami. Serwery mają stać w Polsce, a szyfrowanie objąć nie tylko wiadomości, ale też połączenia audio-wideo, pliki i metadane.

Wybór administracji państwowych nie jest rekomendacją dla użytkownika prywatnego, ale mówi coś o dojrzałości protokołu. Instytucje, które nie mogą pozwolić sobie na zależność od jednego dostawcy, sięgają po standard otwarty.

Mój identyfikator w Matriksie: @hawalej:matrix.org